İngiltere ve ABD’de kullanılan arazi ölçüsü birimi...

Akr,
1 akr 4840 yarda kare : 40,4685 a.
1 yarda kare 9 ayak kare : 0,8361 m2

Eski paund, yarda, akr gibi ölçü birimleri İngiltere'de ortaya çıktı ve kısa zamanda İngilizce konuşulan ülkelere, Amerikan kolonilerine, İngiliz sömürgelerine ve bazı başka ülkelere yayıldı. Britanya İmparatorluğu'nun her yerinde kullanılan bu birimler, "İmparatorluk ' ölçü birimleri olarak bilinir.

Bütün İngiliz ve Amerikan ölçü birimi standartları birbiriyle uyumlu değildir. İngiltere'de galon 1824'te tanımlanmıştı; buna karşılık ABD hükümeti, 231 inç küpe (3,785 litreye) eşdeğer olan daha eski "Kraliçe Anne galonu"nu geçerli saydı. Bu nedenle ABD galonu 0,8326 İngiliz galonuna eşittir. Tahıl ya da şeker gibi kuru maddelerin ölçümünde kullanılan bir hacim birimi olan buşıl ABD' de 2.150,42 inç küpe (35,239 litre), İngiltere'de ise 2.219,36 inç küpe (36,386 litre) eşittir. Buşıl günümüzde pek ender kullanılmaktadır.

"Sessiz Bahar" isimli kitabı ile dünyada çevresel hareketi başlatan ABD'li kadın ekolojist, zoolog ve biyolog ...

Rachel Louise Carson,
Rachel Carson, 
(27 Mayıs 1907, Springdale, Pensilvanya - 14 Nisan 1964)
Sessiz Bahar, (Silent Spring), isimli kitabı ile dünyada çevresel hareketi başlatan ABD'li kadın ekolojist, zoolog ve biyolog.
ABD' de DDT adlı bir böcek ilacının zararlı olduğunu kanıtlayarak yasaklatan çevre dostu bilim kadını.
Pittsburgh, Pennsylvania 27 Mayıs 1907 yılında doğdu ve 14 Nisan 1964 göğüs-meme kanserinden öldü. ABD bir biyolog olarak kariyerine başladı. Johns Hopkins Üniversitesi (1929-1932) zooloji bölümünden mezun oldu. 

Chatham Üniversitesinde doktorası yaptı. Biyoloji ve zooloji öğrenimi gördükten sonra, Amerikan balıkçılık Federal Bürosu ile çalıştı . Dünyayı kurtarmaya çalışan 100 çevreci kuruluş ve kişi arasındadır.

Eserleri;
Ünlü deniz üçlemesini yayınladı.
Under the Sea Wind (1941 )  ,

The Sea Around Us (1951 ) ,

The Edge of the Sea ( 1955), 

Esas Dünyaya damgasını vuran Sessiz Bahar adlı eseri oldu. 
Sessiz Bahar (Silent Spring), (1962) ,
WonderSense (1965) - Ölümünden sonra yayımlanan.

Aldığı Ödüller: 
Cumhurbaşkanlığı Özgürlük Madalyası.
Ulusal Kitap Ödülü.

Dünyada goril incelemeleriyle tanınan önemli bir ABD'li kadın etolojist, hayvansever ...

Dian Fossey ,  

(1932-1985).

ABD'li kadın etolojisttir.

Amerikalı Zoolog.

Hayatını goriller üzerine incelemeye adamış, gerçek bir hayvanseverdir. Ruanda yerlileri dağda yalnız yaşayan kadın anlamına gelen, Nyiramachabelli adıyla çağırmışlar.  

Ruanda Milli parkında 18 yıl gorilleri incelemiştir. Belki de ölüm nedeni olacak kaçak goril avcılarına karşı en amansız mücadelesini sürdürmüştür. Ruanda Volcanoes milli parkında Protais Zigiranyirazo adlı bir yerli tarafından başı palayla parçalanmış olarak hunharca öldürülmüştür.  

 

ABD'nin San Fransisco kentinde başlayan hayatı bir film ile, Sisteki Goriller-Gorillas in the Mist, 1988 yapımı  Sigourney Weaver tarafından sinemada canlandırılmıştır. ABD'deki San Jose State Üniversitesi'den lisans ve Cambridge Üniversitesi'nden 1974 yılında doktorasını bitiren Dian Fossey davranış bilimi ve primatoloji alanlarında uzmanlaşmıştır. Dünyaca ünlü primatologlardan Jane Goodall, Louis Leakey, George Schaller gibi ünlülerle beraber anılır.

ABD' de yayımlanan dünyanın en tanınmış mizah dergilerinden biri ...

Mad,
ABD' de yayımlanan dünyanın en tanınmış mizah dergilerinden biri.

Mad kelime olarak Deli, Çılgın, Sinirli anlamlarına gelmektedir.
ABD' de 1952 yılından beri yayımlanan dünyanın en tanınmış ve en çok satan mizah dergisi.
Mad dergisi 2000-2003 yılları arasında Türkiye'de aylık olarak yayımlanmıştır. 
Mad’in (Deli) ünlü çizgi karakteri Alfred E. Neuman.  

ABD Başkanı George Bush’u Amerikan mizah dergisinin ünlü bu kahramanına benzetmişlerdir.

Timsah derisi...

Krokodil,

Timsah (Crocodilia), Derilerinden bavul, çanta iskarpin yapılır. Bu nedenle de insanlar tarafından avlanırlar. ABD' nin güneydoğusundaki bataklık, göl ve ırmaklarda yaşayan Mississippi aligatörunun derileri ayakkabı ve valiz yapımında değerli sayılır. En çok Florida bataklıklarında yaşar. Üreme dönemlerinde avlanmaları yasaklanmıştır. Boyları 3-4 metreye ula şabilir. Timsahlar yok edilmediği takdirde uzun süre yaşayabilmektedir. Balık, kuş ve suya gelen memelilerle beslenirler. İnsanlara da saldıranları vardır. Avlarını güçlü çeneleri arasına sıkıştırıp suya çekerek boğarlar. Dişlerini avlarını parçalamada kullanırlar. Çiğnemeden parçalar halinde yutarlar. Sindirim için çakıl ve taş da yutarlar. Genellikle gündüzleri dinlenir, gece avlanırlar.

“Cadı Kazanı”, “Satıcının Ölümü”, “Bütün Oğullarım” gibi oyunlarıyla tanınmış ABD'li yazar...

Arthur Asher Miller (1915 – 2005) ABD' li yazar.  

Avusturya göçmeni olan fabrikatörün oğludur. 1915 yılında New York' ta doğdu. Babasının iflası üzerine Miller genç yaşta toplumun doğurduğu güvensizlik duygusunu tatmak zorunda kaldı.  Liseyi bitirdikte sonra bir depoda çalışmaya başladı ve biriktirdiği parayla Michigan Üniversitesi'nde okudu.Bir süre gazetelerde rektörlük yaptıktan sonra New York'a yerleşti.  Adından söz edilmesini sağlayan ilk yapıtı 1945'deki "Odak" adlı romanıydı.İlk önemli oyunu olan Ibsen' den etkilenerek yazdığı 1947 tarihli "Bütün Oyunlarım" New York Tiyatro Eleştirmenleri Ödülü’nü kazandı."Satıcının Ölümü" adlı oyunuyla da Pulitzer Ödülü'nü aldı.  1953'deki "Cadı Kazanı" adlı oyununda konusu ortaçağda geçen büyücülük davasını işlerken Mc Carthyciliği de sert bir biçimde eleştirdi. Bunun üzerine Amerikan Aleyhtarı Etkinlikleri Komüsyonunca komünistlerle iş birliği içinde bulunmaktan suçlandı; yasalara karşı gelmekten suçlu bulundu ancak davayı temyiz ederek aklandı.  1956'da evlendiği ve dört yıl evli kaldığı ünlü film yıldızı Marilyn Monroe için 1962 yapımlı "Uygunsuzlar" filminin senaryosunu yazdı.  Miller, ABD tiyatrosunda psikolojik gerçekçiliğin baş temsilcisi sayıldı.  Toplumsal karşı çıkış ve eleştirilerini oyunlarına yansıtan ünlü oyun yazarı, insanın çelişkilerini açığa çıkarmaya, basit insanın tragedyasını vermeye çalışarak, gerçekçi tragedyaya toplumsal psikolojik boyutlar kazandırdı.  Bir süredir kalp rahatsızlığı, zatürre ve kanserle mücadele eden Miller, 10 Şubat 2005' de hayatını kaybetti.                               

Başlıca oyunları:    
Cadı Kazanı,  
Düşüşten Sonra (1964),   
Bütün Oğullarım,  
Köprüden Görünüş (1955),   
Vichy Olay (1964),   
Bedel (1968),   
Satıcının Ölümü,  
Dünyanın Yaradılışı ve Başka İşleri (1973),   
Amerikan Saati (1980),   
Sana İhtiyacım Yok Artık (1967) .      

Miller'ın Marilyn Monroe ile yaşadığı evliliğine gönderme yaptığı 'Finishing the Picture' adlı son oyunu prömiyeri 2004 Ekim ayinda Chicago'da sahnelendi.

Amerikan edebiyatında devrim yaratan “Çimen Yaprakları” adlı şiir kitabıyla tanınmış ABD’li şair. ...

Walt Whitman, Walter Whitman (d. 1819 - ö. 1892) 

ABD'li şair. Daha çok Walt Whitman olarak bilinir.

Whitman, New York eyaletinde Long Island bölgesinde doğdu. Babası marangozdu. Dokuz kardeşli ailesinin geçimi için daha çocukken çalışmak zorunda kaldı; bu yüzden okula ancak on iki yaşında gidebildi. Dünya edebiyatını daha küçükken takip etmeye başlamıştır. Tabiatı, hakikati ve şerefliliği her şeyden üstün tutardı Whitman, bu yüzden de özgürlüğe fazlasıyla önem verirdi. Marangoz, matbaacı, gazeteci ve muharrir olarak çalıştı. O, çağdaş Amerikan şiirinin en büyük temsilcilerindendir. Kendisi demokrasinin şairi, eserleri de demokrasinin Kitâb-ı Mukaddes'i olarak anılmaktadır. 1855' te yayımladığı 'Leaves of Grass' (Çimen Yaprakları) ise tam bir şok etkisi yaratmıştır. Çimen Yaprakları ölümün alegorisine farklı bir bakış açısı olarak da bilinir.

"Pop sanat" akımının öncülerinden biri olup hazır çorba kutusu tablolarıyla ünlülelerin serigrafi tekniğiyle yapılmış göz alıcı resimleriyle tanınmış ABD' li sanatçı...

Andy Warhol, 

(6 Ağustos 1928 Pittsburgh- 22 Şubat 1987 New York)

Pop Art deyince akla gelen ilk cevap “popülist anlayış”tır; oysa ki Pop Art imgeleri tematize eder ve hatta hafif bir mizah anlayışı ile bulunma (varlık) sebeplerini ortaya koyarak sorgular. Pop Art, İngiltere ve Amerika’da 60’lı yıllarda ortaya çıkmış sanat akımıdır. İngiliz pop sanatı, Richard Hamilton, Peter Blake, Roger Coleman gibi sanatçılarla tanınır. Amerikan pop sanatında aynı dönemlerde Jasper Johns, Robert Rauschenberg, Andy Warhol, Roy Lichtenstein ve Claes Oldenburg gibi sanatçılar bu tarzı temsil eder. Sanatçı, resimlerini afiş tekniği ile çoğaltmıştır. Bu radikallik aslında bir tepkidir ve çağın toplumsal olaylarıyla bir bütünlük içindedir.

6 Ağustos 1928'de Pittsburgh, Pennsylvania, Amerika'da dünyaya geldi. Babası Andrej Warhola Rus, annesi Julia Warhola ise Slovak kökenliydi ve Rusya'dan Amerika'ya göç etmişlerdi. İnşaat işçisi olan babası daha sonraları maden işçisi olarak çalışmıştı. Warhol ilkokul üçüncü sınıfta St.Vitus denen ve ömrü boyunca etkilerinden kurtulamayacağı bir hastalığa yakalandı. Sinir sistemini zedeleyen, zaman zaman istem dışı hareketler yapmasına neden olan bu hastalık yüzünden Warhol zaman zaman yatağa bağlı yaşıyordu. Bu süreç içinde hastalık hastası olan, hastanelerden ve doktorlardan korkmaya başlayan küçük Warhol, okulda da kendini dışlanmış hissediyordu. Yatalak olduğu dönemlerde çizimler yapan, radyo dinleyen ve film yıldızlarının posterlerini biriktiren Warhol için bu dönem kişiliğinin gelişmesinde oldukça önemli olacaktı. 

Warhol çektiği kısa filmlerle Bağımsız Film Ödülü' nün de sahibi oldu. "Empire" ve "sleep" isimli iki deneysel uzun metrajlı filmin de yönetmenliğini yapan Warhol'un Empire isimli filmi sekiz saat sürüyordu. Empire State Building'in karşısına konulmuş bir kameranın 8 saat boyunca sabit bir noktada çalıştırılmasıyla kaydedilen görüntülerden oluşan filmindeki temayı diğer çalışması "Sleep"te de kullandı. Sleep, uyumakta olan birinin 6 saatlik uykusunu görüntülüyordu. 

Amerika’nın tek sanatçıya adanmış en büyük müzesi, Pensilvanya’daki Andy Warhol Müzesi'dir. İçinde sanatçıya ait yaklaşık 12,000 çalışma bulunmaktadır. New York’ta Warhol Vakfı, Slovakya’da da bir Warhol Aile Müzesi vardır. 

3 Haziran 1968'de Warhol'a, radikal bir feminist olan Valerie Solanis tarafından suikast girişiminde bulunuldu. Anında tutuklanan Solanas, Warhol için “Hayatım üzerinde bu kadar kontrol sahibi olmasından rahatsızdım” açıklamasında bulundu. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Warhol ise göğsünden aldığı üç yara nedeniyle önce öldü sanılmıştı. Ancak kalp masajıyla hayata döndürülen sanatçı iki ay kadar yatağa bağlı yaşamak zorunda kaldı.

70'li yıllarda biraz daha sakin bir hayat sürme kararı alan Warhol, zamanının çoğunu Michael Jackson, Mick Jagger, Liza Minelli gibi ünlü isimlerin portrelerini yapmaya ayırdı. Bu dönemde “Interview” isimli dergiyi de kuran sanatçı, “The Philosophy of Andy Warhol” isimli kitabını da yayımladı. 80’lerde maddi olarak çok güçlenen Warhol, Jean-Michel Basquiat'ın da aralarında olduğu genç sanatçılara destek vermeye başladı. Andy Warhol 22 Şubat 1987’de, 58 yaşındayken New York’ta hayata gözlerini yumdu. Yoko Ono’nun konuşmacı olarak katıldığı bir cenaze töreni ile Pensilvanya’daki Bethel Park mezarlığına defnedilen Warhol, sıra dışı tarzına rağmen kendini her zaman dini bütün bir insan olarak tanımlamış, fırsat bulduğu her an New York’taki kimsesizler evlerinde gönüllü olarak çalışmış, sık sık kiliseye gitmiş, rahip olmak için eğitim gören yeğenini her açıdan desteklemişti.

Soyut dışavurumculuk akımının en önemli adlarından biri olup boyayı tuvale damlatarak, akıtarak ya da savurarak yapılan "Damıtma Resmi" geliştirmiş ünlü ABD' li ressam...

Jackson Pollock (d. 28 Ocak1912, Wyoming, ABD – 11 Ağustos1956, New York, ABD), 

Soyut dışavurumcu ressam, 20. yüzyılın en önemli sanatçılarındadır. 

Damlatma tekniği (drip painting) ile boya karıştırma, fırça kullanımı gibi alışılagelmiş uygulamaları bir kenara bırakmış, yere serdiği devasa boyutlardaki tuval bezleri üzerinde hareket ederek boyayı dökme, damlatma, fırlatma suretiyle sonradan aksiyon/hareket resmi adı verilen resimler yapmıştır. 

1951' den sonra koleksiyonerler ve galerilerden daha değişik resimler yapması için baskılar gelmeye başlamış ve bu baskılar karşısında Pollock'  un varolan alkol sorunu dah da büyümüş, resimleri karanlıklaşıp figüratif ögeleri de kapsamaya başlamıştır. 1956'  da yaptığı bir araba kazası sonunda ölmüştür.

Pollock adlı filmde de ünlü ressamın fırtınalı hayatı ele alınmıştır.

Bu filmde Ed Harris en iyi erkek  oyuncu dalında 2000 yılı Oskar ödülü almıştır.

1992' de bir NATO tatbikatı sırasında ABD gemisi Saratoga tarafından bombalanan ve 5 mürettabatı ölen Türk muhribi...

TCG Muavenet,

 

DM 357 Borda numaralı TCG Muavenet, Deniz Kuvvetleri envanterinde bulunan ve bu borda numarasını taşıyan tek gemiydi (DM). DM Destroyer ve Mayın (mine) kelimelerinin baş harflerinden oluşur.

1986'da Donanmaya katılan Meko 200 Track I sınıfı gemilerimize kadarda denizaltı muharebe gücünü oluşturuyordu. Bu gemi, hem donanmada üzerinde en fazla namlu bulunan gemi, hemde mayın doşeyebilen bir gemiydi. Daha sonra olayda hayatını kaybeden gemi komutanı Yb. Kudret Güngör'un adı, AKAR sınıfı akaryakıt-lojistik destek gemilerimizden ikincisine verildi.

Ege Denizi' nde meydana gelen olayda, 2 ekim 1992 tarihinde “kararlılık gösterisi-92” adlı tatbikatı esnasında Saratoga Uçak Gemisi' nden muavenet muhribi’ ne ateş açıldı. Atılan Sea Sparrow füzesi tarafından muhribimiz vurulmuştur. Bu vahim olayda 5 asker, komutan kurmay Yarbay Levent Kudret Güngör, uçaksavar yardımcı subayı 10 günlük evli teğmen Alper Tunga Akan, tesis astsubayı Serkan Haktepe, ikmal çavuşu Mustafa Kılıç ve er Recep Atak “fiili atış bölümü” olmayan bir tatbikatta şehit oldu ve  18 asker de yaralandı. Muavenet Muhribi' nin vurulması olayından sonra ABD Ordusu' ndan kaza açıklaması yapılmasına rağmen olayın kasten yapıldığı düşünülmektedir. Bu elim olaydan sonra Amerika, Türk kamuoyunda ve Türk silahlı kuvvetleri’ nde büyük tepki olunca, türkiye’ye 3 fırkateyni hibe ettiğini açıkladı, ancak daha sonra fırkateynlerin kiralık olduğu ortaya çıktı. Muavenet Muhribi, ABD tarafından Türkiye'ye 1972 yılında verilmişti. 1942 yılında inşa edilen gemi otuz yıl boyunca ABD donanmasında görev yaptıktan sonra Türkiye'ye verildi. İkinci Dünya Savaşı'nı gören muhrip, Türk Donanması'nda görev yaptığı yıllarda Kıbrıs Barış Harekatı'na katılmıştı. Vurulan Muavenet Muhribi, donanmada aynı ismi taşıyan üçüncü gemidir. İlki Birinci Dünya Harbi sırasında Almanya'ya yaptırılır. İkincisi ise yine savaş yıllarında, bu defa İkinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere'de inşa edilir. İkincisi 1960 yılında hurdaya ayrılan geminin adı, bu defa ABD'den alınan USS GWIN muhribine verilmişti.

Saratoga’ nın komutanı albay James M. Drager ile saldırıdan sorumlu 7 amerikalı subay sadece “disiplin cezası” aldılar. Saratoga uçak gemisindeki personelin eğitimsizliği ve disiplinsizliği nedeniyle olayın meydana geldiği iddia edildi. iddia, kimseyi ikna etmedi. çünkü daha bir yıl önce, saratoga’nın operasyon bölümü, amerikan donanmasının en iyi yedi gemisi arasında yer almış ve bu yüzden ödüllendirilmiş olduğu bilinmektedir.

"Ermiş", "Sözler" ve Kum ve Köpük avare" gibi yapıtlarıyla tanınmış Lübnan asıllı ABD' li mistik yazar, şair ve ressam...

Halil Cibran, Khalil Gibran (d. 1883 - ö. 1931), 

Gubran Khalil Gubran bin Mikhā’īl bin Sa’ad), 

Lübnan asıllı ABD'li ressam, şair ve filozof.

1883 yılında Bechari'de doğdu. Oniki yaşında iken ailesi ile birlikte Amerika'ya göç etti. İlk orta ve lise öğrenimini Boston'da tamamladı. Daha sonra ısrarı üzerine ailesince Beyrut'taki El Hikmet Medresesi'ne gönderildi. Yüksek öğrenimini burada bitiren Cibran, 1902' de bir daha dönmemecesine ayrıldı anayurdundan.

1902-1908 yılları arasında resim yaparak geçimini sağladı. 1908'de Paris'e gitti; güzel sanatlar akademisi'ne yazıldı. Üç yıl süreyle çağının en büyük heykeltraşı Auguste Rodin'den ders aldı. 1911'de yeniden Amerika'ya döndü. 1918'de ilk kitabı "The Madman-Deli" yayınlandı. 1923'de "The Prophet-Ermiş" basıldı. Bu kitabıyla adı bütün dünyaya yayıldı. "Jesus, The Son of Man-İnsanın Oğlu İsa" ve "The Earth Gods-Yeryüzü Tanrıları" adlı kitaplarıyla bu başarısını pekiştirdi.
1931 yılında New York'daki küçük bir çatı katında yoksulluktan ve birbiri ardına gelen hastalıklardan kurtulamayarak öldüğünde 48 yaşındaydı.

Kitapları;

Kırık Kanatlar ,

Haberci ,

Gezgin ,

Deli ,

Fırtınalar,

Ermiş,

Ermişin Bahçesi,

İnsanoğlu İsa ,

Sözler ,

Dünya Tanrıları,

Asi Ruhlar ,

Kum ve köpük avare,

Batı Samoa' nun para birimi...

Tala,     

Resmi tam adı: Samoa Bağımsız Devleti (Samoa)

Eski adı: Batı Samoa 

Yönetim biçimi: Anayasal Monarşi 

Başkent: Apia  

A'ana, Aiga-i-le-Tai, Atua, Fa'asaleleaga, Gaga'emauga, Gagaifomauga, Palauli, Satupa'itea, Tuamasaga, Va'a-o-Fonoti, Vaisigano adlı 11 bölgeden oluşan yönetim birimi vardır.

Para birimi; Batı Samoa Talası,

Yüzölçümü toplam 2831 kilometrekaredir. Savaii, Samoanın en büyük adası olup, 1715 kilometrekaredir. Upolu ise 1127 km2 olup, diğer yedi adası gayet küçüktür. 

Yeni Zellandanın 2500 km kuzey ucunda, Avusturalya' nın 4300 km doğusunda, Hawai adalarının 3500 km güney batısında bir grup ada üzerinde kurulmuş devlet. Samoa Adaları 171o batı meridyeninden doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılır. Bunlar doğuda ABD idaresinde 6 ada ile batıda müstakil Batı Samoa Adaları adını alan 9 adadan müteşekkildir.   Batı Samoa Adaları; meskun bulunan Upolu, Savaii, Manoa ve Apolima ile meskun olmayan Fanuatapu, Namua, Nuutele, Nuulaa, Nuusafe adalarından müteşekkildir. 

Ekonomisi çiftçilik ve balıkçılığa bağlıdır. Tarım ürünleri oldukça mahdut (sınırlı) olup, mevcut ihracatının % 90ını teşkil eden hindistan cevizi ve kakao boldur.  Birinci Dünya Savaşına kadar Batı Samoa, Almanyanın kontrolünde kaldı.  

"Yengeç Dönencesi", "Oğlak Dönencesi", "Kara İlkbahar", gibi romanlarıyla tanınmış ABD ' li yazar...

Henry Valentine Miller , ABD'li yazar.

(26 Aralık 1891, New York, ABD – 7 Haziran 1980, Kaliforniya, ABD) 

Yaşadığı dönemdeki edebiyat formlarının dışına çıkarak roman, otobiyografi, felsefe ve mistizmi karıştırarak kendi tarzını yaratmıştır. Kendi hayatından aldığı gerçekleri tekrardan kurgulayarak kitaplarına aktarmıştır.

1891'da Amerika New York’ta doğdu, 1980 yılında Los Angeles’ta öldü. Amerikan edebiyatı' nın ön önemli isimlerinden. Gençliği güç koşullar altında geçti. Çeşitli işlere girip çıktı. 1930-1938 yılları arasında Paris’te yaşadı, edebiyat ve sanat çevresine karıştı. Romanlarının konularını genellikle kendi fırtınalı özel hayatından aldı ve cesur bir dille aktardı. Türkçe’ye çevrilen başlıca eserleri Yengeç Dönencesi, Oğlak Dönencesi, Kara İlkbahar, Maroussi Heykeli, Anımsamayı Unutma, Seksus, Pleksus, Neksus Üçlemesi’dir.

Eserleri;
Yengeç Dönencesi
Oğlak Dönencesi
Aşk Mektupları
Big Sur ve Hieronymus Bosch'un Portakalları
Çılgın Üçlü
Neksus
Pleksus
Seksus
Rimbaud ya da Büyük İsyan
Kara İlkbahar
Hatırlamayı Hatırlamak
Cennette Bir Şeytan
Uykusuzluk
Merdiven Dibindeki Gülümseyiş
Clıchy'de Sakin Günler

Bilimurgu türünün büyük ustalarından Rus asıllı Amerikalı yazar ve biyokimyacı...

Isaac Asimov, (2 Ocak 1920 - 6 Nisan 1992) 

Rus asıllı Amerikalı yazar ve biyokimyacı.

Bilimkurgu türünün büyük ustası Isaac Asimov, doğum 2 Ocak1920'dir. Rusya'da Smolensk yakınlarındaki bir kasabada Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Asimov, ailesi ile birlikte üç yaşında iken 1923 yılında ABD'ye göç etti. New York kentinde büyüdü. 20 yaşından önce bilim-kurgu öyküleri yazmaya başladı. 

Columbia Üniversitesi'nden 1939'da mezun oldu ve kimya dalında doktorasını aynı üniversiteden aldı. Daha sonra Boston Üniversitesi'ne geçti. Burada 1979'da profesör oldu.
26 Temmuz 1942'de Gertrude Blugerman ile evlendi. Bu evliliğinden iki çocuğu oldu. 1973'te ilk eşinden boşanan Asimov, aynı yıl Janet Jeppson ile evlendi.  1983'te olduğu by-pass ameliyatındaki kan naklinde kendisine verilen enfekte kan nedeniyle AIDS'e yakalandı ve 6 Nisan 1992'de bu hastalık yüzünden öldü. AIDS'ten öldüğü gerçeği ölümünden on yıl sonra kamuoyuna açıklandı.

Pek çok konuda yapıtları olmasına karşın, bilim kurgu eserleri ve popüler bilim kitapları ile tanınmıştır. Kurgu olmayan çok sayıda eserinin yanısıra Fantezi dalında da yazmıştır. Dewey Ondalık Sınıflandırma sistemindeki Felsefe hariç tüm ana dallarda eserleri vardır. Asimov ortak görüşle bilim kurgu dalının ustasıdır, Robert A. Heinlein ve Arthur C. Clarke ile birlikte yaşadığı dönemde "Üç Büyük" bilim kurgu yazarından biri olarak kabul edilmiştir.

Eserleri;

Ölü gezegen

Güneşin tanrıları

Şafağın robotları

Kurtarıcı

Sonsuzun tohumları

Tanrılar ve imparatorlar

Zamandan kaçış

İmparatorluk kurulurken

İmparatorluk

Altın galaksi

Gizli tanrılar

Galaksi çöküyor

Vakıf kurulurken

Vakıf

Vakıf ve imparatorluk

İkinci vakıf

Vakıfın sınırı

Vakıf ileri

Vakıf ve dünya

Dolu Dolu yaşadım

Bilim ve buluşlar tarihi

Dün bugün yarın

Robot Öyküleri Antolojisi

Karadul Bulmacaları

Sonsuzluğun Sonu

Üç Robot Yasası

Uzayın Bekçileri

Melezler Venüste

Ben Robot

Güle Güle Dünya Son Öyküler

Patlayan Güneşler Üstnovaların Taşıdığı Gizler

Yeryüzü ve Uzay

Uzayın Sınırları

Bilinmeyen Tehlike

İnsanlığın Geleceği Dünyamızı Tehdit Eden Felaketler

Marslılar

Dünya Dışı Uygarlıklar

Dünya Hepimize Yeter

Asi Gezegen Tyrran

Uğursuz Gezegen Galactica

Çelik Mağaralar

Kazandığı Ödüller ;

Nebula Best Short story nominee (1965) : Founding Father 

Nebula Best Short story nominee (1965) : Eyes Do More Than See 

Nebula Best Novel winner (1972) : The Gods Themselves 

Hugo Best Novel winner (1973) : The Gods Themselves 

Hugo Best Novellette nominee (1975) : That Thou Art Mindful of Him 

Nebula Best Novellette winner (1976) : The Bicentennial Man 

Hugo Best Novellette winner (1977) : The Bicentennial Man 

Nebula Best Novel nominee (1982) : Foundation's Edge 

Hugo Best Novel winner (1983) : Foundation's Edge 

Hugo Best Novel nominee (1984) : The Robots of Dawn 

Nebula Best Short story nominee (1986) : Robot Dreams 

Hugo Best Short story nominee (1987) : Robot Dreams 

Hugo Best Novellette winner (1992) : Gold

"İhtiras Tramvayı", "Rıhtımlar Üzerinde", "Cennet Yolu" , "Viva Zapata" gibi filmleriyle tanınmış Türk asıllı ABD' li sinema yönetmeni...

Ellia Kazan (Elias Kazancıoğlu,  d.1909 Kayseri - ö.2003).

1909 yılında Türkiye'de doğdu. 4 yaşındayken ailesiyle birlikte ABD'ye göç etti. Bulaşık yıkayarak Yale Üniversitesi'ndeki tiyatro eğitimini tamamladı. ABD'nin en iyi yönetmenleri arasında sayılan Ellia Kazan, ünlü Actors Studio'yu kurup Marlon Brando ve James Dean gibi efsane oyuncular yetiştirdi. "İhtiras Tramvayı", "Rıhtımlar Üzerinde", "Cennet Yolu" , "Viva Zapata" gibi başyapıtlara imza attı.

Kendini her zaman bir 'Anadolulu' olarak niteleyen Kazan, gelip gitmekten büyük keyif aldığı, entelektüelleriyle uzun soluklu dostluklar kurduğu Türkiye'de de iyi tanınan ve sevilen bir sinemacıydı. Ama yarım yüzyıl boyunca peşini bırakmayacak kötü bir şöhretin de sahibi oldu. Sinema ve sanat çevrelerinde pek çok kişi, arkadaşlarını ihbar eden bir hain olarak damgaladığı bu büyük sinemacıyı asla affetmedi.  

Elia Kazan, Kayseri kökenli bir Rum ailenin çocuğu olarak İstanbul'da doğmuştu. Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkıldığı yıllarda, Amerika'ya göçtüler. İlk aşkı tiyatroydu. Yale'in Sahne Sanatları Bölümü'nde iki sene okuduktan sonra 1935'te ilk oyununu yönetti. 40'larda Broadway'in en iyi yönetmenlerinden biri olarak şöhret kazanmıştı bile. Tabii ki Hollywood onu kucaklamakta gecikmedi. 1948'de ilk filmlerinden biri olan 'Centilmenlik Anlaşması'yla da ilk Oscar'ını kazandı.

Amerikan yaşamının çatışmalarına, Amerikalıların problemlerine eğilen ilk yönetmenlerden biriydi Elia Kazan. 1948 yılında açtığı Actors' Studio adlı okul, Hollywood'a unutulmaz bir oyuncu kuşağı kazandırdı. En gözde öğrencilerinden biri unutulmaz filmlerinde başroller verip bir ikon haline getireceği Marlon Brando'ydu. 'Rıhtımlar Üzerinde' ve Tennessee Williams'ın oyunundan uyarladığı 'Arzu Tramvayı'yla Brando'yu yaratırken, en iyi filmlerinden biri sayılan 'Cennet Yolu'yla James Dean efsanesini ortaya çıkarttı. Kazan, tanınmamış oyuncularla çalışmayı severdi. Rod Steiger, Natalie Wood, Lee Remick, Warren Beaty gibi isimlerin onunla çalıştıktan sonra yıldız oldular.

1952 yılında Senatör Mc-Carthy'nin Amerikan Karşıtı Faaliyetler Komitesi'ne ifade veren Kazan, sinema sanayiinden komünist eğilimli sekiz arkadaşını ele vererek onların kariyerlerinin sona ermesine yol açmıştı. Bunlardan birisi olan senarist Abraham Polonsky, Elia Kazan'ın 1999 yılında onur Oscar'ı alacağını duyunca "Umarım ödülünü alırken birisi onu vurur" demişti.


Filmografi ;

The Last Tycoon/ Son Patron (1976)
The Visitors/Ziyaretçiler (1972)
The Arrangement/Kader Değişmez (1969) 
America, America (1963) 
Splendor in the Grass/Aşk Bahçesi (1961)
Wild River/ Vahşi Nehir (1960) 
A Face in the Crowd/Kalabalıkta Bir Yüz (1957)
Baby Doll/Taş Bebek (1956) 
Cennet Yolu (1955) 
Rıhtımlar Üzerinde (1954) Man on a Tightrope (1953) 
Viva Zapata! (1952) 
Arzu Tramvayı (1951) 
Panic in the Streets/ Sokaklarda Panik (1950) 
Pinky /Kara Damga (1949) 
Boomerang! /Geriye Tepen Silah (1947) 
Gentleman's Agreement/ Centilmenlik Anlaşması (1947) 
The Sea of Grass /Yeşil Çayırlar (1947) 
A Tree Grows in Brooklyn/Bir Genç Kız Yetişiyor (1945)

"Fransız öpücüğü", "Mesajınız var", "Melekler şehri " gibi filimleriyle tanınmış ABD' li sinema oyuncusu...

Meg Ryan, Amerikalı sinema oyuncusu,

Gerçek adı; Margaret Mary Emily Anne Hyra, (d. 19 Kasım 1961). 

Aktör Dennis Quaid, ile 9 yıl evli kaldı (1991-2000). Bu evlilikten Jack Henry Quaid adında bir oğlu var. Anne ve babası öğretmen olan Meg Ryan'ın 3 kardeşi vardır. Bethel Lisesi, Bethel (1979) New York Üniversitesi, New York, Gazetecilik okumuş oyuncudur.

Ödülleri;

1995: Women in Film Crystal Ödülü

1999: ShoWest Yılın Aktrisi Ödülü

Filmleri;

Annemin Yeni Sevgilisi, My Mom’s New Boyfriend, 2008,  

Kadınlar Hakkında Her Şey, It’s All About The Women, 2008,

In the Land of Women , In the Land of Women , 2007,  

Boksun Kraliçesi, Against the Ropes , 2004, 

Kayıp, Aranıyor: Debra Winger , Searching for Debra Winger, 2002, 

Darısı Başıma, The Wedding Planner, 2001, Yapımcı  

Büyülü Çift, Kate & Leopold, 2001, 

Hanging Up, Hanging Up, 2000,  

Yaşam Kanıtı , Proof of Life , 2000,  

Senli Benli, Hurlyburly , 1998,

Melekler Şehri, City of Angels, 1998, 

Sevginin Bağladıkları, Sleepless in Seattle, 1993,  

Harry Sally'le Tanışınca, When Harry Met Sally, 1989,  

Top Gun , Top Gun , 1986,

The Women (2008), 

Rich and Famous (1981) ,

The Deal (2008),

Papa (2005) , 

Mesajınız Var (1998), 

Courage Under Fire (1996) ,

Restoration (1995), 

French Kiss (1995).

"Fahişe", "Başkanın Adamları", "Sophie'nin Seçimi" gibi filmleriyle tanınmış ABD'li sinema yönetmeni ...

Alan Pakula, 

Alan Jay. Pakula, (1928, The Bronx - 1998, Melville), 

Polonya asıllı, ABD'li film yönetmeni, yazar, yapımcı.

Hollywood'un en saygın yönetmenlerinden birisiydi. Bronx' ta doğan ancak Long Island'da ve Manhattan'da büyüyen Pakula 1948 yılında Yale Oyunculuk Okulu'ndan mezun oldu. Bir yıl sonra Hollywood'a, Warner Bros. şirketinde çizgi-film departmanında çalışmak için geldi. Boş zamanlarında tiyatro yönetmenliği de yapan sanatçının gelecekte 'oyuncu yönetmeni' olarak tanınmasının başlıca sebebinin tiyatro geçmişi olduğu bilinmektedir. "Antiogne"yi 1950 yılında Los Angeles Circle Tiyatrosu' yla sergileyen oyunu, yönetmen ve prodüktör Don Hartman tarafından izlendi ve çok beğenildi. Hartman daha sonra Paramount şirketinde çalışmaya başladı ve Pakula'yı da yanına aldı. 1956 yılında Paramount'ta tanıştığı Dore Schary ile birlikte bir prodüksiyon şirketi kurdu. 

Şirketin ilk filmi Anthony Perkins'in başrolde oynadığı "Fear Strikes Out" oldu. 1969 yılında Liza Minnelli'nin başrolde oynadığı "The Sterile Cuckoo" ile ilk uzun metrajlı filmini çekti. Donald Sutherland ve Jane Fonda' lı "Klute" 1971'de, gişede başarısızlığa uğrayan "Love and Pain and the Whole Damn" 1973'de, yine finansal açıdan Pakula'yı zorlayan "The Parallax View" 1974'de gösterime girdi. Bu iki filmin Pakula'yı bitireceği düşünülüyordu ancak Washington Post' un iki muhabirinin ortaya çıkarttığı politik skandalı öykülediği "All the President's Men" (1976) ile Pakula unutulmaz bir dönüş yaptı. İki Akademi Ödülü kazanan bu filmin ardından Meryl Streep' li unutulmaz "Sophie's Choice"u çeken Pakula, bir annenin faşist Almanya'da karşılaştığı ölümcül paradoksu ustaca anlattı. Doksanlı yıllarda "The Pelican Brief" ve "Pressumed Innocent" gibi gerilim filmleri çeken yönetmen, Brad Pitt ve Harrison Ford'lu "Devil's Own"un (1997) gösterime girmesinin ardından, 1998 yılında talihsiz bir araba kazasında yaşamını yitirdi.
 

Filmleri;

• Sessiz Düşman, The Devil's Own (1997) 
• Pelikan Dosyası, The Pelican Brief (1993) 
• Şüphe Altında, Presumed Innocent (1990) 
• Orphans (1987) (Senaryo) 
• Sophie' nın seçimi, Sophie's Choice   
• Başkanın Tüm Adamları, All the President's Men (1976)   
• Fahişe, Klute (1971)

Casuslıkla suçlanarak 1953' te idam edilmeleri tüm dünyada büyük tepkiler doğuran "Ethel" ve "Julius" ön adlı ABD' li karı-kocanın soyadı...

Rosenberg,

Ethel Greenglass Rosenberg (1915 – 1953) ve Julius Rosenberg (1918 – 1953) 

ABD' li vatandaşı ve Amerikan Komünist Partisi CPUSA üyesiydiler. Sovyetler Birliği adına casusluk yapmakla suçlanıp yargılandılar, suçlu bulundular ve idam edildiler.

Türkiye' de de Şair Melih Cevdet Anday' ın Rosenberg' ler için yazdığı ve Zülfü Livaneli tarafından bestelenen Anı adlı bir şiir vardır.

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak şey değil
Apansız geliyor aklıma

Neredeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz vardı
Geceniz geliyor aklıma

Sevdiğim çiçek dalları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Bütün sevdiklerimin adları gibi
Adınız geliyor aklıma

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil, unutulur şey değil
Çaresiz geliyor aklıma

Evet herşeye rağmen "Hayat yaşanmaya değer" mutlaka....

İngiliz matematikçi ...

Sir Andrew John Wiles (11 Nisan 1953 - ... )

İngiliz matematikçi,

"Herhangi x, y, ve z pozitif tamsayıları için, xn + yn = zn ifadesini sağlayan ve 2'den büyük bir doğal sayı n yoktur" biçimindeki Fermat'ın Son Teoremi olarak bilinen matematik problemini , 1637 yılında ortaya atıldığından 357 yıl sonra 1994'te Richard Taylor ile birlikte çözmesiyle ünlenmiştir.   10 yaşındayken yerel halk kütüphanesinde bir matematik kitabında karşılaştığı Fermat' ın Son Teoremi çok ilgisini çekmişti. Belki de matematikçi olmasına yol açan bu problemi çözmek için çalışmaya daha o yıllarda başladı. 11 Nisan 1953 tarihinde Cambridge - İngiltere'de doğmuştur. 1974 yılında tamamladığı Cambridge Üniversitesi'ndeki lisans eğitiminin ardından 1979'da yine aynı okulda doktora çalışmasını yaptı. Halen ABD'de Princeton Üniversitesi'nde profesör olarak görev yapmaktadır.   

Aldığı Ödüller ;

Schock Ödülü (1995)  Royal Society of London tarafından verilen Madalya - (1996) Cole Ödülü (1996) Wolf Ödülü (1996) Kral Faysal Ödülü (1998) Clay Araştırma Ödülü (1999) Britanya İmparatorluğu Şövalyeliği (2000) Shaw Ödülü (2005).

Tokat yöresinde yetiştirilen bir tütün cinsi...

Erek,