"Gıranyoz, Sarıağız" gibi adlar da verilen bir balık ...

Lut,
Sarıağız,

Gıranyoz - Granyoz, 

Latincesi, Argyrosomus Regius,

İng. Meagre,

Sarıağız, 

Kaya levreği,

Lut,
Halili, Halile

Doğal ortamında kumluk ve kayalık yerlerde yaşarlar. Son dönemlerde ülkemizdeki balık çiftliklerinde levrek, çipura, mercan yetiştiriciliğinin yanısıra üretimi yapılan bir balık türüdür. İlk kez 2002 yılında İtalya'da ticari üretimine başlanmıştır.

Uzaktan bakılınca levreği andırır. Üreme mevsimi ilkbahardır. Eti Levrek kadar lezzetlidir. Vücut Yapısı itibariyle iri balık olup vücudu uzun ve pullarla kaplıdır. Sırt yüzgeci iki adettir. Sırtı kirli sarı ile karışık kurşinidir. Kafa ve vücut iridir. Yan çizgi muntazam olup vücudun üst tarafı kahverengi, yanlar parlak, altınımsı pırıltılı, karın ise gümüşi renktedir. Göğüs ve anüs yüzgeçleri bariz beyaz lekelidir. Ağzı büyüktür, ağzının içi sarımsı olduğundan bu renge uyularak sarıağız ismi verilmiştir.

Bolivya'da bulunan dünyanın en büyük tuz gölü ve lityum sahası ...

Uyuni,
Salar de Uyuni,
Dünyanın en büyük tuz dairesidir.
Bolivya'nın en büyük lityum sahası.
Bolivya'nın güneybatısındaki And Dağları'nın ortasında yer alır. 3600 m. yükseklikte bulunan Salar de Uyuni, 12,000 km² lik bir çöl gibidir. Marmara denizinden büyük bir alanı kaplar. Burada tarih öncesi Minchin gölü yer almıştır. 


Parlak beyaz tuzun manzarası, kaya oluşumları ve kaktüslerle süslenmiş adalardan oluşmuştur. Buranın manzarası yine dünyaca ünlü merkez Incahuasi Adası'ndan görülebiliyor. Bu adada 1000 yıllık kaktüsler mevcut olup,  fosilleşmiş mercanlardan meydana gelmiştir. Tuz yatağının tam ortasındadır. 

Buradaki tuz kapasitesi 10 milyar ton. Yıllık 25.000 ton çıkarılmaktadır. Buradaki tuzun %40 'ında lityum var. Dünyanın lityum ihtiyacının %50-70 'i buradan sağlanmaktadır. 

Dolayısıyla esas üretim tuzdan ziyade lityum üzerinedir. Böylece dünyanın en büyük lityum yatakları da buradadır. 

Televizyon, telefon ve bilgisayar pilleri üretiminde kullanılan lityum'un elde edilmesinde Japon ve Alman teknolojisi yarışmaktadır. Çin de bu yarışa katılmıştır. 
Bolivya'nın Potosi kentindeki gümüş madeninden gümüşü daha rafine elde etmek için de lityum gereklidir.

Bu ekosistemde yaban hayatı az olmasına rağmen, birçok pembe flamingoları yaşar.

Sığ sularda yaşayan bir balık...

Lapina, (Fr. lapina).

Çırçır Balığı, Yahudi Balığı.

Kemikli balıklar (Teleostei) takımının, lapinagiller (Labridae) familyasından, kayalık kıyılarda, sığ sularda yaşayan 25-35 santimetre uzunluğunda, kırmızı benekli, mavi veya yeşil balık (Crenilabrus pavo).

Atlas Okyanusu ve Akdeniz sularında yaşayan bir balık. Akdeniz’ in kıyılarında, Tropik ve ılık denizlerde yaşar. Dudağı ve derileri kalındır. Vücudu yumurtamsı ve yassıdır. Derileri ve dudakları kalındır ve hava keseleri mevcuttur. Çok değişik ve canlı renkleri, bulunduğu bölgeye, mevsime, yaşa göre çok farklılıklar gösterir. Çoğunlukla yeşil, sarıdır. Göğüs yüzgeçlerinin üst kısmı mavi ve kuyruk kısmı siyah lekelidir. 

Çırçırbalığı veya yahudibalığı da denir.  
Lapina balığı, Akdeniz’ in kıyı bölgelerinde kaya ve mercanların aralarında barınır. Yosunlardan ve çeşitli deniz bitkilerinden yuva yapar. Yumurtalarını yaptıkları bu yuvalara bırakır. Yumurtalar döllendikten sonra, erkek lapina yumurtalara bekçilik yapar ve onları dış tehlikelere karşı korur. Erkek lapina ile dişi lapina renk bakımından birbirinden farklıdır. Üreme zamânı çok canlı renklere bürünürler. Lapina balığı yosun, su solucanları, küçük balıklar ve ufak deniz yumuşakçalarıyla beslenir.

Mercanada...

Atol (Fr. atoll ).

Halka ada.

Mercan iskeletlerinin birikmesiyle meydana gelmiş olan halka biçiminde ve ortasında bir göl bulunan adacık.

Mercan türünden bir balık...

Fangri Balığı (Sparus pagrus).

Bir Mercan türüdür ve Trança ile büyük benzerlik gösterir. Ortalama 25-35, en çok 80 cm. boyda sıcak denizlerde, Güney Ege ve Akdenizde yaygın bulunan kabuklular, yumuşakçalar ve küçük balıklarla beslenen etçil bir balıktır. Taşlık ve kayalıkların mağaralı oyuklarında yaşar. Üremesi bahardan Ağustosa kadar sürer. Mercan ailesi içinde eti lezzetli olanlardandır., ancak seyrek bulunduğu için ekonomik değeri bölgeseldir.Ortalama 25-35, en çok 80 santimetre boyda sıcak denizlerde, Güney Ege ve Akdeniz’de yaygın bulunan kabuklular, yumuşakçalar ve küçük balıklarla beslenen etçil bir balıktır. Taşlık ve kayalıkların mağaralı oyuklarında yaşar. Üremesi bahardan ağustosa kadar sürer. Mercan ailesi içinde eti en lezzetli olanlardandır, ancak seyrek bulunduğu için ekonomik değeri bölgeseldir.

Vücut oval, dorsal yüzgeçler yüksek, vücut pullarla kaplı, renk sırtta koyu, yanlarda açık pembe, karın beyaz, baş kısmı ve yüzgeçlerde hafif pembemsi lekeler vardır. Genel görünümü pembe renklidir. İyi gelişmiş gözler, kafanın sırt bölgesine yakın yerleşmiştir. Göğüs yüzgeci çok uzun olup, anüs seviyesinin ötesine geçer. Kuyruk yüzgecinin arka kenarları merkezde siyah, uçta beyaz renklidir. Derinliği 60m. kadar olan suların taşlık, yosunluk bölgeleri üzerinde ve kaya aralarında yaşar.

Mercan balığı...

Mandagöz mercan (Pagellus bogaraveo), 

Bantlı-Çizgili mercan (Pagrus auriga), 

Fangri (Pagrus pagrus, iri bir mercan türüdür), Tongabaş Mercan, 

Kırma mercan (Pagellus acerna), 

Kocagöz Mercan, 

Antenli mercan, 

Tranca, 

Sinarit, 

Mırmır (Lithognathus mormyrus, Mercan balıklarının en çok bilinen türü),

Mercan Balığı (Pagrus caeruleostictus),

(Sparus pagrus), Sparidae familyasından bir balık türü. Vücut oval, dorsal yüzgeçler yüksek, vücut pullarla kaplı, renk sırtta koyu, yanlarda açık pembe,karın beyaz, baş kısmı ve yüzgeçlerde hafif pembemsi lekeler vardır. Genel görünümü pembe renklidir. İyi gelişmiş gözler, kafanın sırt bölgesine yakın yerleşmiştir. Göğüs yüzgeci çok uzun olup, anüs seviyesinin ötesine geçer. Kuyruk yüzgecinin arka kenarları merkezde siyah, uçta beyaz renklidir. Derinliği 250 m. kadar olan suların taşlık, yosunluk bölgeleri üzerinde ve kaya aralarında yaşar. 91 cm boya, 7.7 kg ağırlığa ulaşabilmektedirler. Protogenetik hermafroditizm vardır. 2 - 4 yaşalarında cinsel olgunluğa erişirler, bu zamanki boyları yaklaşık 24 cm boya denk gelmektedir. Şubat - Nisan ayları arasında yumurtlarlar.

Vücut oval, dorsal yüzgeçler yüksek, vücut pullarla kaplı, renk sırtta koyu, yanlarda açık pembe, karın beyaz, baş kısmı ve yüzgeçlerde hafif pembemsi lekeler vardır. Genel görünümü pembe renklidir. İyi gelişmiş gözler, kafanın sırt bölgesine yakın yerleşmiştir. Göğüs yüzgeci çok uzun olup, anüs seviyesinin ötesine geçer. Kuyruk yüzgecinin arka kenarları merkezde siyah, uçta beyaz renklidir. Derinliği 250 m. kadar olan suların taşlık, yosunluk bölgeleri üzerinde ve kaya aralarında yaşar. 91 cm boya, 7.7 kg ağırlığa kadar ulaşabilmektedirler. Protogenetik hermafroditizm vardır. 2 - 4 yaşalarında cinsel olgunluğa erişirler, bu zamanki boyları yaklaşık 24 cm boya denk gelmektedir. Şubat - Nisan ayları arasında yumurtlarlar .

Kafası iridir, gözleri vücuduna oranla iricedir, burnu oldukça uzundur. Ağzı büyük sayılmaz ama çeneleri karagözde olduğu gibi çok güçlüdür. Tüm mercanların dişleri önde kesici, arkada azılar olmak üzere güçlü ve sağlamdır. Midyeleri, küçük kabukluları kolayca kırarak yer. Sırt yüzgeci tektir; enseden kuyruğa kadar uzanır, ön tarafında sert dikenler vardır, arka kısmı yumuşaktır. Kuyruk ve yanal yüzgeçleri de vücuduna göre oldukça gelişmiştir. Karın ve anal yüzgeçleri diğer yüzgeçleri kadar güçlü değildir. Rengi sırtta parlak kırmızı-pembe yanlarda giderek açılır karnı beyazdır. Balık sudan çıkartıldıktan sonra bu güzel renkler ne yazık ki solar. Vucudunda bantlar veya çizgiler yoktur. Pulları iridir vücuduna iyice bağlıdır yine de kazınması gerekir. Yüzme kesesi vardır. Herşey yiyicidir bununla birlikte küçük balıklar, yumuşakçalar, eklembacaklılar başlıca gıdasını oluşturur. Yerel balıklardandır göç yapmaz. Üremeleri Nisan ayından itibaren yaz boyunca nispeten sığ ve sert tabanlı bölgelerde sürer, bazen Eylül ayında da yumurta döktüğü olur. Mercan balıklarının ortalama ömürleri 15 yıl kadar tahmin edilmektedir.

Hemen hemen tüm mercan balıkları hermafrodit özellik gösterirler, yani hem dişi hem de erkeklik özellikleri bulunur. Bazı dişiler üç yaşından sonra (17-20 santim boya gelince) cinsiyet değiştirerek erkek olurlar. Mercan balığı 60 santim boy ve 3,5 kilo ağırlığa kadar büyüyebilir. Sıcak ılıman iklimi severler ve bu tür iklime sahip denizlerde yaşarlar, Yurdumuz denizlerinden başka Atlantik okyanusunun her iki yakasındaki ılıman iklimli bölgelerde bulunur.

Mercan balığının küçüğü...

Litrinoz (Mercan Balığının küçüğü),

Litrin, 

Mangır (100 gramdan küçüklerine denir),

Mercan (Pagrus caeruleostictus); 
Mandagöz mercan (Pagellus bogaraveo), 
Bantlı-Çizgili mercan (Pagrus auriga), 
Tongabaş Mercan, 
Kırma mercan (Pagellus acerna), 
Kocagöz Mercan, 
Antenli mercan, 
Tranca, 
Fangri (Pagrus pagrus, iri bir mercan türüdür), 
Sinarit, 
Mırmır (Lithognathus mormyrus, Mercan balıklarının en çok bilinen türü),
isimleriyle anılan türleri vardır. 

Yavrularına litrinoz denir. Karadeniz'de avlanmaz. Mercan balığı yabancı yayınlarda Comman Pandora, king of the breams (İng.), Pagel (Fra.), Breca (İsp.), Pandora (ABD), Litrini (Yun.), Krasny pagel (Rus.) isimleri ile bulunabilir. 

Vücudu yanlardan basık elipse yakın şekildedir, yüksek sırt profili elips şekli biraz bozar ama balığa mükemmel bir manevra yeteneği kazandırır. Kafası iridir, gözleri vücuduna oranla iricedir, burnu oldukça uzundur. Ağzı büyük sayılmaz ama çeneleri karagözde olduğu gibi çok güçlüdür. Tüm mercanların dişleri önde kesici, arkada azılar olmak üzere güçlü ve sağlamdır. Midyeleri, küçük kabukluları kolayca kırarak yer. Sırt yüzgeci tektir; enseden kuyruğa kadar uzanır, ön tarafında sert dikenler vardır, arka kısmı yumuşaktır. Kuyruk ve yanal yüzgeçleri de vücuduna göre oldukça gelişmiştir. Karın ve anal yüzgeçleri diğer yüzgeçleri kadar güçlü değildir. Rengi sırtta parlak kırmızı-pembe yanlarda giderek açılır karnı beyazdır. Balık sudan çıkartıldıktan sonra bu güzel renkler ne yazık ki solar. Vucudunda bantlar veya çizgiler yoktur. Pulları iridir vücuduna iyice bağlıdır yine de kazınması gerekir. Yüzme kesesi vardır. Herşey yiyicidir bununla birlikte küçük balıklar, yumuşakçalar, eklembacaklılar başlıca gıdasını oluşturur. Yerel balıklardandır göç yapmaz. Üremeleri Nisan ayından itibaren yaz boyunca nispeten sığ ve sert tabanlı bölgelerde sürer, bazen Eylül ayında da yumurta döktüğü olur. Mercan balıklarının ortalama ömürleri 15 yıl kadar tahmin edilmektedir. 

Hemen hemen tüm mercan balıkları hermafrodit özellik gösterirler, yani hem dişi hem de erkeklik özellikleri bulunur. Bazı dişiler üç yaşından sonra (17-20 santim boya gelince) cinsiyet değiştirerek erkek olurlar. Mercan balığı 60 santim boy ve 3,5 kilo ağırlığa kadar büyüyebilir. Sıcak ılıman iklimi severler ve bu tür iklime sahip denizlerde yaşarlar, Yurdumuz denizlerinden başka Atlantik okyanusunun her iki yakasındaki ılıman iklimli bölgelerde bulunur.

Mercan resifleri üzerinde duran, çoğunlukla kumlu, küçük ve düz ada...

Key,

Su yüzüne kadar çıkan yuvarlak mercan resiflerinin birleşmesinden oluşan adacıklara Mercan adası ya da atol, denir.

İzmaritgillerden, altın sarısı, Atlantik Okyanusu'nda ve Akdeniz'de yaşayan bir balık...

Sarıgöz, (Spondyliosoma cantharus) Sargoz,

Kemikli balıklar (Teleostei) takımının, izmaritgiller (Sparidae) familyasından, 40-60 cm kadar uzunlukta, altın sarısı renginde, Atlantik Okyanusu ve Akdeniz'de yaşayan bir tür. Boyları 50 santimetre olabilir. Anatomisi karagöze benzer. Ilık sahil bölgelerinde ve bunların uzantısı ılıman denizlerde yaşar. Karadeniz'de az bulunur. Yaşam çevresi kayalık ve kuytu yerlerdir. Başlıca besinleri küçük kabuklular deniz soluncanları ve özellikle karidestir. Etleri de karagöz ve mercan gibi beyaz gevrek ve lezzetlidir. Üremeleri erken ilkbahar aylarından başlayarak yaz sonuna kadar devam eder.

İzmaritgillerden bir balık cinsi ...

Melanurya Balığı,  (Latince, Oblada melanura, İng. Saddled seabream) 

Diğer isimleri; Melanur, Melani, Minanir, Melanar,

Sparidae familyasından olan Melanurya balığı ort. 20-25 cm. boyunda olup maksimum 30 cm. dir. Vücut yanlardan hafifçe basıktır. Yan çizgide 68-72 pul bulunur. Ağız küçüktür, kuyruk yüzgecinin sağ kısmının her iki tarafında koyu siyah bir leke bulunur. vücudun üzerinde boyuna 7-8 tane siyah bant vardır. Vücudun üst tarafı siyah, alt tarafı gümüşidir.

Marmara, Ege ve Akdeniz'in 2-3 metre sığ sularında, su yüzeyine yakınlarda, fazla göç etmeden yaşar. Diğer mercan türlerinden farklı olarak, İzmarit ve Karagöz balığı gibi sualtı bitkileriyle beslenen otçul bir balıktır. Karagöz ve izmarit balıkları gibi, bunun da, kuyruğunun kaidesinde siyah bir yolu vardır. Fakat azı dişlerinin olmamasıyle onlardan ayrılır. Karagöz balığıyla aynı derinliklerde rastlanan sevimli bir küçük balıktır.  

Üremesi bahar sonuna kadar sürer; yumurtalarını denize bırakır. Mikro planktonlarla beslenen yavrular, yaz sonunda olgunlaşır. Eti bütün mercan ailesi gibi beyaz ve lezzetlidir. Ancak az avlanıldığı ve taze tüketildiği için ekonomik değeri fazla değildir. Uzatma ağları, Trol, Iğrıp, Manyat, Olta ile avlanır. Melanur genelde kayalık, taşlık ve kumluk yerlerin birleştiği yerlerde kıyıya yakın yaşayan balıklardır. Ada etraflarında veya mağara girişlerinde sürüler halinde yaşarlar. Gece ve gündüz aktif olan balıklardandırlar. Balıkçılara göre bu balık kırmızı ve beyaz renge duyarlı olup balık dünyasında levrekten daha dikkatli ve zeki bir balıktır.

Önerilen Melanurya avlama tekniği;

Bir iki gün önceden 3-5 ekmeği deepfreeze veya buzluğa koyup ekmeği dondurumuz.Ava çıkılacağı zaman yeterince en az iki ekmek yanınıza alınız. Genellikle melanur taşlık yerlerde olduğu için sıtınızı buralarda çekmeyi denemelisiniz. Ekmekten bir lokma alıp ( bot hareket halinde iken) elinizle suya ufalayarak devam edin. Sırtı için hazırladıgınız silikon yem tam bu ufaladığınız ekmeğin üzerinden geçerken o sırada ekmegi yemek icin aşağıdan havalandırdığınız melanurlar hop sizin silikonunuzda. Bu tekniğin hiç kaçarı yok. Yeterki silikonunuzun rengi bordo veya turuncu olsun .0.25 misinayı, 20 metre salın.Melanur çok ürkek balıklardır.

Van ilinde bir göl...

Erçek gölü,
Nazik gölü,
Nemrut gölü(krater gölü)
Aygır gölü,
Arin gölü(sodalı göl),
Gövelek(Ermanis) gölü,
Sultan Gölü,
Van gölü,

Keşiş, Keşiş-Turna Gölü, Urartu Kralları’ndan II. Rusa tarafından MÖ 650’li yıllarda inşa ettirilmiş. Van çevresindeki sodalı ve tuzlu sular nedeniyle tarım yapılamayan arazileri sulamak amacıyla yapılan 40 baraj ve 16 göletten biri olan Keşiş Gölü, insan eliyle yapılmış en eski ve en yüksek göletlerden biri.

Kuzeye dönük, bu yüzden çok az güneş gören ve hep serin olan dağ yamacı...

Kuzyaka,

Kupes balığına verilen başka bir ad...

Kupes, Kupez  (Boops Boops) 
Lopa,  Lapa,

Gopez,

Kupa,

Sparidae familyasından ticari açıdan önemli bir balık türü. Atlas Okyanusunun doğusunda ve Akdeniz ile Karadeniz'de yaygındır. Kupesin çoğu levreksilerde olduğu gibi iki sırt yüzgeci vardır. Kafasından kuyruğuna kadar uzanan 3 - 5 soluk altın renginde çizgileri ve göğüs yüzgecinin kökünde siyah bir lekesi vardır. Görünen en büyükleri 36 cm uzunluğundadır.

Van gölünde küçük bir ada...

Gadir-Adır- Yaka,

Çarpanak,

Akdamar,
Kuşadası,

Değerli bir süs taşı...

Akik,

Lal,

Süleymanîtaş,

Kornalin,

Sarduan,